Review : ซัม สี่สิบเรื่องเล่าหลังความตาย

        ชีวิตหลังความตายเป็นแบบไหน? ...นี่คือหนึ่งในคำถามที่คาใจของมนุษย์ทั่วโลก จะว่าไปตั้งแต่เราเกิดมาก็ต้องมีคำถามนี้ค้างใจไปจนถึงวันสุดท้ายของชีวิตแล้วล่ะ
        ดูเหมือนว่าหนังสือเล่มนี้พยายามจะตอบคำถามนี้อย่างเอาจริงเอาจัง แต่วิธีการตอบของ ซัม: สี่สิบเรื่องเล่าหลังความตาย ไม่ได้ตอบด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ หากแต่เป็นการตอบด้วยวรรณกรรม
        ซัม: สี่สิบเรื่องเล่าหลังความตาย รวมเรื่องแต่งที่สมมติเรื่องราวหลังความตายที่ดวงวิญญาณของผู้ล่วงลับจะได้พบเจอไว้ 40 แบบใน 40 เรื่อง ซึ่งแม้จะเป็นเรื่องแต่ง แต่นักเขียนที่มีอาชีพเป็นนักประสาทวิทยาศาสตร์ ก็ใช้แนวคิดอันหลากหลายมาเป็นแนวทางในการแต่งเรื่อง ตั้งแต่แนวคิดทางปรัชญา แนวคิดทางเทววิทยา สมมติฐานทางวิทยาศาสตร์ในแต่ละแนวทาง ไปจนถึงจินตนาการที่ยึดเอาเหตุผลบางประการเป็นที่ตั้ง ทำให้เรื่องสั้นทั้ง 40 เรื่องนี้แตกต่างกันอย่างสุดขั้ว และที่สำคัญคือมันอ่านสนุกอย่างเหลือร้ายอีกด้วย หลายเรื่องให้อารมณ์ประชดประชัน หลายเรื่องหักมุมอย่างแสบสันต์ (แม้ว่าความตายเองก็มักจะเป็นการจบแบบหักมุมในตัวมันเองอยู่แล้ว) หลายเรื่องแสดงความขยันหาข้อมูลและความเนิร์ดสุดๆ ของผู้เขียน
        แน่นอนว่าหนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือที่ดูฉลาดและอ่านสนุก แต่ความดีงามของ ซัม: สี่สิบเรื่องเล่าหลังความตาย อีกประการก็คือนี่เป็นหนังสือเล่มแรกของ ไจไจ บุ๊คส์ สำนักพิมพ์เล็กๆ ที่ก่อตั้งโดยคนทำหนังสือรุ่นใหม่ 2 คนที่น่าจับตา ร่วมกับกราฟิกดีไซเนอร์ที่กำลังมาแรงที่มาช่วยออกแบบปกให้ หนังสือที่ออกมาจึงดูตั้งใจทำเป็นพิเศษ โดยเฉพาะการออกแบบปกที่น่าจะเป็นเวอร์ชันที่เท่ไม่น้อยหน้าเวอร์ชันภาษาอื่นๆ หรือการที่มีความเห็นของทีมผู้ทำต่อหนังสือเล่มนี้บันทึกอยู่ในภายในเล่มด้วย ก็ทำให้เราได้สัมผัสถึงพลังที่พวกเขามอบให้การทำหนังสือแปลเล่มนี้อย่างเต็มที่
        สำหรับผมแล้ว ซัม: สี่สิบเรื่องเล่าหลังความตาย ยังเป็นยาแก้เบื่อสำหรับคนที่ได้อ่านวรรณกรรมร่วมสมัยมาเป็นจำนวนมากอีกด้วย เพราะคอนเซปต์แปลกใหม่ที่ร้อยเรียงเรื่องสั้นทั้งชุดเข้าด้วยกัน ทำให้ทุกครั้งที่เริ่มต้นอ่านเรื่องใหม่ เราเหมือนได้ฟังคำตอบของคำถามที่ว่า ชีวิตหลังความตายเป็นแบบไหน? ด้วยลีลาที่แตกต่างกัน จึงคล้ายเราได้ฟังการถกเถียงกันด้วยความเชื่อและจินตนาการอันหลากหลายของผู้คน บ้างก็สนุกสนานเฮฮา บ้างก็ฟังดูน่ารันทด แต่ความเชื่อและความรู้ศาสตร์ต่างๆ ที่ถูกอ้างอิงในเรื่องสั้นทุกเรื่องก็ล้วนท้าทายความคิดของผู้อ่านอย่างน่าตื่นใจ
        เราจะเลือกเชื่อเรื่องสั้นเรื่องไหน? เลือกชีวิตหลังความตายแบบใด? หรือจะมองทั้งหมดเป็นเพียงเรื่องแต่งสนุกๆ ก็ย่อมได้ และท้ายที่สุด แม้ว่าหนังสือเล่มนี้จะให้ความบันเทิงอันแปลกใหม่กับคุณ ให้ความรู้จากศาสตร์ต่างๆ หรือข้อมูลที่คุณอาจไม่เคยรู้ แต่ทั้งหมดแล้ว มันก็ยังสะท้อนว่าเราอาจจะไม่รู้อะไรเกี่ยวกับชีวิตหลังความตายอยู่ดี
        ความเชื่อและความคิดของผู้คนที่มีชีวิตก่อนความตายต่างหาก ที่หนังสือเล่มนี้สะท้อนภาพได้อย่างเหนือชั้น

หมายเหตุ: หนังสือเล่มนี้เป็นฉบับแปลภาษาไทยจากต้นฉบับภาษาอังกฤษ

วิภว์ บูรพาเดชะ

ผู้ก่อตั้งนิตยสาร happening, บรรณาธิการบริหารนิตยสาร happening, กรรมการบริหารหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (bacc), นักเขียน, นักแต่งเพลง, นักฟังเพลง และนักอ่านตัวยง